SQC – Statystyczna kontrola jakości

Każdego dnia miliony gotowych opakowań są napełniane i kontrolowane, zanim trafią do konsumentów w supermarketach lub w sklepach internetowych. Niezależnie od tego, czy są to kartony z detergentami, puszki, butelki czy wiadra z farbą – na wszystkich gotowych opakowaniach musi być podana waga netto lub objętość netto. W celu ochrony konsumentów dopuszczalny zakres niedopełnienia jest regulowany przepisami prawnymi. Dlatego też kontrola ilości napełnienia oraz statystyczna kontrola procesu są niezbędne.

Terminale ważące firmy SysTec są od ponad 25 lat z powodzeniem stosowane na całym świecie w zastosowaniach związanych z wagami kontrolnymi w ramach statystycznej kontroli jakości (SQC). Całość działa szczególnie wydajnie dzięki gotowemu oprogramowaniu aplikacyjnemu SQC E, które firma SysTec nieustannie udoskonala.

Od samego początku wspólnik firmy SysTec, Klaus Bernards, jako kierownik ds. produktów towarzyszy procesowi rozwoju aplikacji i do niedawna dzielił się swoją wiedzą z klientami podczas szkoleń. W wywiadzie omawia on aplikację SQC.

Jakie korzyści niesie ze sobą statystyczna kontrola jakości podczas napełniania opakowań gotowych?

Korzyści dla zakładów rozlewniczych lub producentów wynikają jednoznacznie z oszczędności kosztów dzięki uniknięciu przepełnień oraz, oczywiście, z uniknięcia kar za ewentualne niedopełnienia opakowań gotowych. W celu ochrony konsumentów ustawodawca w rozporządzeniu w sprawie opakowań gotowych – w skrócie FPackV – nakazuje, aby średnia ilość napełnienia nie była mniejsza od ilości nominalnej oraz aby niedopełnienia były dopuszczalne jedynie do maksymalnego odchylenia. Niedopełnienia wykraczające poza ten zakres mogą występować jedynie w przypadku bardzo niewielkiej części badanych próbek lub nie mogą występować w ogóle.

Nasze terminale ważące SQC stanowią w tym zakresie odpowiednie narzędzie. Nasze systemy ważące umożliwiają ocenę zgodności nie tylko z niemieckim rozporządzeniem FPackV i austriackim rozporządzeniem FPVO, ale również z Farmakopeą (UE). Ponadto, szczególnie na rynku międzynarodowym, możliwe jest swobodne ustawianie limitów.

Czyż w celu uniknięcia niedopełnień nie należałoby przedkładać kontroli całościowej nad kontrolę statystyczną opartą na próbach?

Oczywiście, ale w takim przypadku każda linia rozlewnicza musiałaby być wyposażona w dynamiczną wagę kontrolną, która byłaby w stanie nadążyć za wysoką wydajnością współczesnych instalacji rozlewniczych. Wymaga to znacznych nakładów inwestycyjnych. Dlatego też ustawodawca dopuszcza alternatywne rozwiązanie polegające na przeprowadzaniu kontroli objętości napełnienia na podstawie próbek o odpowiedniej wielkości przy użyciu skalibrowanej wagi statycznej. Zaletą tego rozwiązania są bez wątpienia niskie koszty inwestycyjne, zwłaszcza że wagę kontrolną można wykorzystać jednocześnie dla kilku linii rozlewniczych. Jednak w przypadku kontroli wyrywkowej operator jest zobowiązany do wycofania całej partii z obrotu, jeśli wynik kontroli wyrywkowej nie spełnia wymogów prawnych. Operator instalacji rozlewniczej musi zatem rozważyć wysokie koszty inwestycyjne związane z kontrolą pełną a potencjalną utratę całej partii w przypadku kontroli wyrywkowej.

Można zatem stwierdzić, że statystyczna kontrola rozlewu jest zalecana zwłaszcza w sytuacjach, w których przy rozsądnych nakładach inwestycyjnych konieczne jest monitorowanie wielu stanowisk rozlewniczych, a ryzyko wystąpienia wadliwej partii jest akceptowalne.

Jakie metody badawcze stosuje się w ramach statystycznej kontroli jakości?

Istnieją trzy metody kontroli. Pierwsza to kontrola indywidualna: poszczególne egzemplarze z próby są kolejno umieszczane na wadze, ważone, a następnie zdejmowane. Drugą metodą jest badanie addytywne: w tym przypadku poszczególne próbki z próby są umieszczane na wadze jedna po drugiej i pozostają tam do zakończenia badania. Ma to tę zaletę, że pojedyncza próbka nie zostanie przypadkowo zważona dwukrotnie, a inna – w ogóle nie zostanie zważona. Masa próbki stanowi w każdym przypadku różnicę w stosunku do poprzednio zarejestrowanej masy. Trzecią metodą badania jest badanie dwuetapowe: próbka jest umieszczana na wadze i rejestrowana jest jej waga. Następnie zawartość próbki jest opróżniana, a waga pustego opakowania jest rejestrowana. Zarejestrowana waga stanowi różnicę między pierwszym a drugim pomiarem. Jest to zatem tzw. „badanie niszczące”.

Czym wyróżnia się oprogramowanie użytkowe SQC firmy SysTec?

Nasze rozwiązanie jest szybkie, przyjazne dla użytkownika, absolutnie precyzyjne i niezawodne. Wydajne oprogramowanie SQC w połączeniu z naszymi terminalami wagowymi z serii IT6000E oraz IT8000E obejmuje cały zakres kontroli objętości napełniania oraz statystycznej kontroli procesu. Oprócz kontroli na podstawie masy lub objętości z wykorzystaniem tary ogólnej, średniej lub indywidualnej tary opakowania można rejestrować również inne cechy kontrolne. Są to cechy, które nie mają związku z rozporządzeniem w sprawie opakowań gotowych, ale są jednak istotne dla producenta w ramach jego kontroli jakości, na przykład wyraźna czytelność daty minimalnej trwałości lub szczelność zamknięcia.

Oprócz możliwości kalibracji ważnym czynnikiem podczas procesu kontroli jest szybkość: pozwala to uniknąć niepotrzebnego naciskania przycisków – sam proces kontroli odbywa się wręcz bez konieczności naciskania jakichkolwiek przycisków, a jedynie poprzez umieszczenie badanego przedmiotu na wadze. Dodatkowym atutem jest również wysoka rozdzielczość wartości masy wynosząca 10 000 d, a w przypadku wag cyfrowych nawet do 32 000 d.

Ponadto nasz produkt oferuje szerokie możliwości rejestrowania wyników pomiarów wyrywkowych i/lub partii – na drukarce, w pliku (np. na pamięci USB) lub bezpośrednio w postaci zestawu danych do systemu informatycznego – za każdym razem wraz ze średnią, odchyleniem standardowym oraz liczbą pomiarów, by wymienić tylko kilka elementów.

Hasło „Zbiór danych w systemie informatycznym”: Jak wygląda kwestia integracji z bazami danych działającymi na komputerach PC?

Komunikacja odbywa się za pośrednictwem interfejsu szeregowego lub sieci Ethernet. Na komputerze PC można w pierwszej kolejności uruchomić nasz program PC ReadIT, który odbiera dane z terminala wagowego, a następnie zapisuje je w pliku lub w istniejącej w zakładzie bazie danych.

Alternatywnie oferujemy jednak również nasze oprogramowanie PC SQC, które oprócz rejestrowania wyników kontroli wyrywkowej i/lub wyników partii zapewnia scentralizowane zarządzanie danymi produktowymi. Zaletą tego rozwiązania jest to, że do programu PC SQC można podłączyć kilka terminali wagowych z oprogramowaniem SQC, co umożliwia analizę wyników z wielu stanowisk kontrolnych. Ponadto oferujemy integrację z wieloma popularnymi bazami danych (np. Oracle, SQL). System PC SQC składa się z modułu komunikacyjnego do współpracy z wagami kontrolnymi oraz programu użytkowego służącego do analizy wyników i zarządzania danymi. Program użytkowy można zainstalować w sieci na wielu komputerach.

Jak wygląda kwestia bezpieczeństwa?

Wszystkie dane są oczywiście zapisywane w sposób zabezpieczony przed awarią zasilania. Nawet przesył danych do systemu informatycznego odbywa się za pośrednictwem pliku buforowego: w przypadku, gdy komputer nie ma połączenia z internetem, dane są buforowane do momentu pomyślnego zakończenia przesyłu, nawet jeśli terminal wagowy zostanie w międzyczasie wyłączony.

Niedawno pojawiła się nowa wersja oprogramowania SQC. Jakie są najważniejsze nowe funkcje i jakie korzyści z nich wynikają?

Oprócz kilku drobnych ulepszeń i rozszerzeń, podczas zapisywania protokołów do pliku można teraz wybierać między dwoma różnymi formatami: formatem CSV, umożliwiającym bezpośredni import do pliku programu Excel, oraz nowym formatem PRN. Dane w tym formacie są sformatowane tak, jak w przypadku wydruku na drukarce, dzięki czemu w razie potrzeby można je bezpośrednio wydrukować z komputera bez konieczności dalszego formatowania. Ponadto wprowadziliśmy możliwość dostosowania długości numeru artykułu. W przeszłości kwestia ta była często przedmiotem dostosowań na życzenie klientów.

Czy oznacza to, że możliwe jest również uwzględnienie indywidualnych życzeń klientów?

Oczywiście! Dzięki możliwości swobodnego programowania naszych terminali wagowych można w prosty sposób zrealizować indywidualne życzenia klientów. Może to zrealizować nasz dział aplikacji – lub partner firmy SysTec może to zrobić samodzielnie, o ile dysponuje odpowiednimi narzędziami programistycznymi oraz programistami posiadającymi odpowiednie umiejętności. Te ostatnie można zresztą nabyć podczas naszych szkoleń stacjonarnych lub internetowych.